Vitamin nedir?

Latince hayat anlamına gelene vitamin, normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklere denir.

Tıpkı besin maddeleri gibi vitaminlerde vücutta üretilmediği için yiyecekler dışarıdan alınır ve canlıların yaşam süreçlerinde çok önemli görevler üstlenir. Vitaminler, yaşam için gerekli, çok küçük miktarlarıyla hücre metabolizmasında önemli tepkimeleri uyaran organik bileşiklerdir.

Vitaminlerin çoğu vücut tarafından yapılamadığı için besinlerimizle alınması gerekmektedir. Bu besinlerin bir kısmı çiğ olarak, bir kısmı da belirli pişirme süreçlerinden geçerek soframıza gelir. Bu hazırlama ve pişirme süreçleri esnasında oluşabilecek vitamin kayıpları insan sağlığını yakından ilgilendirmektedir.

vitamin

Vitamin gruplarını etkileyen ısı, ışık gibi etkenler ile asidik ve alkali ortamlar vardır. O nedenle her besin grubunun vitamin kayıplarına neden olmadan tüketilmesi yaşamın sağlıklı sürdürülmesi açısından gereklidir. Vitaminler genel özellikleri açısından yağda ve suda eriyen vitaminler olarak iki grup altında toplanır.

1. Yağda eriyen vitaminler: A,D,E,K
2. Suda eriyen vitaminler: C ve B grubu

Vitamin emilimi ve dolaşım

Yağda eriyenler yağlarla birlikte emilir, taşınır ve atılırlar. Yağların diyette az veya hiç olmaması, safra veya pankreas salgılarının eksikliği, bağırsaklardan emilimi engelleyen anatomik veya fonksiyonel bozukluklar bu grup vitaminlerin eksikliğine yol açar. Suda eriyen vitamin türlerinin emilimi daha sorunsuz olmaktadır.

Vitamin depolama ve atılım

Yağda eriyen vitaminlerin fazlası idrarla atılamaz, karaciğerde depolanır. E vitamini dışındaki yağda eriyen vitaminler uzun süre, gereğinden fazla alınması sonucunda toksik etki yapabilirler. Suda eriyenler yüksek miktarlarda depolanamazlar, kullanılan miktarın fazlası idrarla atılır. Bu nedenle bunların eksikliklerine daha sık rastlanır fakat bazı B grubu vitaminleri istisnadır ve karaciğerde uzun süre (3-5 yıl) korunabilirler.

Vitaminlerin besinlerdeki dayanıklılığı

Yağda eriyen vitaminler pişirmeye dayanıklıdırlar, B ve C vitaminleri kolay bozulurlar. Uygun olmayan koşullarda saklanma sonucu her iki gruptaki vitaminler bozulabilir.

Vitaminlerin etkileri

Genel anlamda vücuttaki bileşiklerin bir parçası olmaktan ziyade düzenleyici fonksiyon gösterirler. Bu yönleri ile hormonlara benzerler. Metabolik olaylarda katalizör rolü oynarlar.

Vitaminler Vücudumuz İçin Neden Önemli?

• Vitaminler, normal olarak vücudumuzun sentezleyemediği kimyasallardır. Ancak, alınan öncül maddelerin vücudumuzda işlenmeleri ile meydana getirilebilirler.
• Vücudumuzda işlev gören enzimlerin ve diğer birçok kimyasalın normal işlevlerini düzgün olarak gerçekleştirebilmeleri için gerekli maddelerdir.
• Çoğunlukla “kofaktör” olarak tanımlanan, tamamlayıcı elemanlar olarak bilinirler. Bu nedenle de besinler ile dışarıdan alınmaları, sağlığımız için şarttır.
• Vitaminler, gıdalara uygulanan pişirme, kesme işlemi, hava ile temas gibi uygulamalarda yüksek oranlarda kayıplara uğrarlar.
• Bu yüzden tüketilen gıdaların içeriğindeki tüm vitaminleri almak çoğu zaman mümkün olmayabilir.
• Sağlıklı vücut fonksiyonları için eksiklikleri durumunda takviyeleri gerekir.

Sözlükte "vitamin" ne demek?

1. Hayvansal metabolizma için gerekli olan ve organizmaya besin ya da ilaç olarak dışardan sağlanan biyokatalizör madde.

Vitamin kelimesinin ingilizcesi

n. natural or manmade organic substances necessary for physical development and functioning
n. vitamin, natural or manmade organic substances necessary for physical development and functioning
n. vitamin
Köken: Fransızca

Son eklenenler

fiv

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç